مىبرند . برحسب اتفاق انسان به جويبارهاى بدون نام و بدون پلى مىرسد كه خدا مىداند از كجا آمده و به كجا مىروند . چه ، محلى كه اين جويها در آنجا از نظر ناپديد مىشوند مانند سرچشمه‌شان اسرارآميز است . اغلب آنها از روى سنگهاى جاى پا ، كه شخصى در گذشتهء نامعلومى آنجا قرار داده و هنوز در آن محل باقيمانده ، مىگذرند . امروز از اين تخته سنگها براى همان مقصود اصلى و ابتدايى استفاده مىشود . اين پلها مانند غارهايى كه نسخه بدل كنام شغالان و شيران است قديمى و بدوى مىباشند و با كلبهء گلى فقيرترين ده‌نشينان امروز تفاوت زيادى ندارد و كوچكترين نشانه‌اى حاكى از اينكه در هوش غريزى و كوشش پيشه‌وران بدوى ، پيشرفت و بهبود حاصل شده است مشاهده نمىشود . در يزد خواست ، يعنى شگفت‌انگيزترين شهرى كه در صحرا واقع شده ، تنها پلى كه اين شهر جزيره مانند را به صحراى اصلى مربوط مىسازد ، از چند تير به اضافهء مقدارى سنگ و گل ساخته شده ، اين پل ساختمان سست و لغزنده‌اى است كه تنها تحمل دارد يك گاو و چند تن از سكنهء شهر از آن بگذرند . با همان سهولت كه كرجىبان مىتواند مهار كرجى را بگسلد اين پل را نيز مىتوان منهدم كرد و شهر را بر روى صخره مرتفع در وسط كوير بدون آب رها ساخت . در آن سامان جويبار كوچكى است كه نمىتوان آن را ناگفته گذاشت . تقريبا در 161 كيلومترى يزد رودخانهء كوچكى به نام « شمش » وجود دارد كه تا چند سال قبل شهرت داشت و محل ملاقات راهزنان بود . در اين محل ، زوار تشنه‌لب و مسافران خسته با قدردانى ، از آب آن مىآشامند و خستگى راه را از تن به در مىكنند . عرض اين رودخانه دو اينچ يعنى كمتر از يك وجب و طول آن 50 يا رد است . ولى هيچ يك از مسافران صحرا ، رود مزبور را به واسطهء عرض اندكش تحقير نمىكنند بلكه در مقابل خيرى كه از آن بدانها مىرسد برايش طلب بركت مىكنند . پل بازار در تبريز بر بستر رودخانه‌اى بنا شده است كه در فصل بهار سيلاب خروشانى را به داخل شهر هدايت مىكند . براى زلال نگاهداشتن اين آب از خرك‌چيهايى كه از كوهپايه‌هايى مجاور ميوه و سبزيجات به شهر حمل مىكردند هنگام ورود و خروج هيچ‌گونه ماليات و عوارضى دريافت نمىشد به شرطى كه خرجينهاى خود را از گل و لاى و لجن ، كه در بستر رودخانه جمع شده بود ، مملو كنند . در حدود يك سال قبل ، تبريزيهاى ترقىخواه به ساختن خيابان بزرگ جديدى مبادرت ورزيدند ولى